Ongeveer 1% van de mensen zou volgens onderzoek een narcistische persoonlijkheidsstoornis hebben. Slachtoffers van narcisme daar zijn er vele malen meer van dan narcisten zelf. Als je het snel leest klinkt het als een geruststelling. Ware het niet dat elk van die 1% doorheen zijn of haar leven vele slachtoffers maakt in alle mogelijke levensgebieden: thuis, familie, liefde, werk, sociaal, sportclub,…Deze 1%, een ogenschijnlijk lage prevalentie is enorm efficiënt en consequent in het veroorzaken van veel leed. Moest het andersom zijn, dat er meer narcisten dan slachtoffers zou eerder een bewijs zijn dat ze niet zo gevaarlijk waren, dus het is verre van een geruststelling!

In mijn praktijk heb ik vaak te maken met slachtoffers van narcisme, meestal (ex-) partners in de liefde maar ook in het familiale stuk komt het vaak boven met name in het systemisch opstellen. Alhoewel iedere casus uniek is kan ik heel goed de grote gemene delers, de befaamde modus operandi van deze 1% opmerken. In een reeks artikels wil ik jullie helpen de narcist te doorzien, te ontmaskeren en bovenal te ontwapenen.

 Maar eerst en vooral moet ik zeggen dat ik de zelfdiagnostiek niet genegen ben. Het is snel en makkelijk gezegd dat iemand een narcist is als hij/zij situationeel egocentrisch gedrag vertoont, eigenliefde of eigenbelang laat primeren. Maar klopt dat wel? Dat is misschien even krom als iemand die graag alles ordelijk op zijn bureau heeft liggen een autist genoemd wordt en zo weet ik er nog wel een paar als je wil. Artikels in tijdschriften als ’10 manieren om een narcist te herkennen’ stoelen veelal op sensatie, ze zorgen er voor dat heel veel mensen onterecht het label van narcist krijgen opgespeld waardoor paradoxaal de echte doorwinterde narcisten onder de radar blijven.

We zoomen tijdens deze reeks artikels ook dieper in op de (mogelijke) beweegredenen van de narcist. Waarom stellen zij dit destructieve gedrag? Zijn ze zich überhaupt bewust van hun daden en handelen? Dat zijn allemaal vragen die ik mij persoonlijk stel maar ik niet alleen, ook de slachtoffers die hun hulpvraag bij mij neerleggen.

Volgens de DSM V is narcisme geen neuropathologie maar een persoonlijkheidsstoornis. . Dit betekent dat het primair wordt begrepen in termen van gedragsmatige en psychologische kenmerken in plaats van puur neurologische afwijkingen.

Narcisme is een persoonlijkheidsstoornis die wordt gekenmerkt door een overdreven gevoel van eigenbelang, een diepgewortelde behoefte aan bewondering en een gebrek aan empathie voor anderen. Mensen met deze stoornis kunnen vaak arrogant, manipulatief en gevoelig voor kritiek zijn.

Narcisme is een grote uitdaging om te behandelen. Psychotherapie, vooral cognitieve gedragstherapie (CBT) en therapeutische hypnose kunnen allemaal helpen, maar de effectiviteit varieert. Een behandeling richt zich best op het verbeteren van interpersoonlijke relaties en het ontwikkelen van meer realistische zelfbeelden en verwachtingen. Genezing is zeer moeilijk, maar verbetering en symptoomverlichting zijn mogelijk met de juiste therapie en inzet van de narcist zelf. Natuurlijk nijpt daar het schoentje, want zelfreflectie en de welwillendheid om volgens morele sociale gangbare codes te relateren is hem/haar meestal vreemd.

Narcisme heeft altijd al  bestaan het is inherent aan de mensheid, de oude Grieken voorzien ons zelfs van een mythe over Narcissus om het concept te kunnen behapstukken op traditionele wijze.

Narcissus was een buitengewoon knappe jonge man, zo knap dat vele nimfen dolverliefd op hem werden. Maar hij had de neiging ze allemaal af te wijzen. Zo wees hij ook Echo af, en wel op een heel wrede, typisch narcistische manier. Echo trok zich totaal gebroken door de afwijzing terug in isolement en kwijnde volledig weg; enkel haar stem bleef over.

Dit voorval kwam Nemesis (godin van de wraak) ter ore, en zij had een gepaste straf voor Narcissus! Deze laatste werd naar helder water geleid, waar hij zijn eigen weerspiegeling in het water zag. Natuurlijk werd Narcissus op slag verliefd op zichzelf. Hij was zo in de ban van zichzelf dat hij niet weg kon en wilde gaan. De fixatie op zichzelf was zo groot en zo sterk dat hij niet at of dronk. Hij kwijnde weg en stierf ter plekke. Op de plek waar hij stierf groeide een bloem die nu bekend staat als de Narcis…

Tijdens mijn werk haal ik vaak mythische verhalen aan omdat deze een concept op een veel beter en dieper niveau verklaren. In de mythe van Narcissus zit de moraal van het verhaal, maar ook meteen de oplossing in hoe je met narcisme moet omgaan!

Volg deze website hier om op de hoogte te blijven van het verlog door te abonneren hieronder!