De natuur is perfect in haar imperfectie. Als jij jezelf ziet als een onderdeel van de natuur, is het dan realistisch om perfectie na te streven? Of durf je jezelf buiten jouw natuur te plaatsen?
Vaak ervaar ik dat mensen in mijn praktijk, hun trots goed maskerend, zeggen: ‘Ik ben nogal perfectionistisch’. Als ik dan verwonderd vraag of ze dan perfect zijn of perfectie al hebben bereikt, schudden ze, tot nu toe tenminste, allemaal ontgoocheld van nee. Dan vraag ik meestal of ze mij kunnen laten begrijpen wat perfectie dan eigenlijk is. Het is me door de jaren heen opgevallen dat de overgrote meerderheid van de mensen niet eens samenhangend kan uitdrukken wat perfectionisme voor hen betekent. Een absolute minderheid wist zich misschien iets beter uit te drukken, maar liet me toch nog steeds met vragen achter. Zij kwantificeerden perfectionisme met wiskundige formules of meetkundige figuren. Een zeldzame sterveling wist heel snel te zeggen dat perfectie volmaaktheid is, maar als de Socrates in mij dan verder vroeg wat dat dan precies inhoudt, kwamen we snel terug op het eerder verlaten dwaalspoor.
Waarom zijn veel mensen dan zo gegrepen door iets dat ze niet eens kunnen uitleggen? Ik vraag me af, als we het niet kunnen uitleggen, begrijpen we het dan eigenlijk wel? Zoeken niet veel mensen naar iets wat ze niet eens zouden herkennen als het recht voor hun voeten lag? Ruikt dat niet een beetje naar Kafka?
Onderaan dit artikel geef ik een filosofische benadering van perfectie, maar laat me alvast verklappen dat ik het zelf niet weet, en dat ik mijn imperfectie accepteer. Ik kan jou vol vuur vertellen dat The Ramones de beste band aller tijden zijn en perfectie vertegenwoordigen, en dat de bekerfinale tussen K.R.C. Genk en Club Brugge, 4-0!, in 1998, het perfecte sportmoment van de 20e eeuw was. Oh ja, voordat ik het vergeet, Jane Birkin was voor altijd de meest perfecte vrouw qua uiterlijk uit datzelfde tijdperk. Maar dat alles is afhankelijk van mijn perceptie, van wat ik als perfect ervaar (in al mijn onvolmaaktheid en nietigheid), onderhevig aan subjectiviteit met een hoofdletter S dus!
Perfectionisme is een eigenschap die vaak wordt geprezen in onze samenleving. Mensen die streven naar perfectie worden vaak bewonderd om hun toewijding, precisie en harde werk. Echter, achter deze schijnbaar bewonderenswaardige eigenschap schuilt vaak een donkere kant die kan leiden tot stress, angst en zelfs depressie. Wat zijn de mogelijke oorzaken van perfectionisme en welke impact heeft het op onze mentale gezondheid? Waar komt het vandaan, wat is de werkelijke intrinsieke motivatie, of is het extrinsiek?
Perfectionisme kan voortkomen uit verschillende bronnen, waaronder opvoeding, maatschappelijke druk en persoonlijkheidstrekken. Opvoeding speelt een belangrijke rol, waarbij hoge verwachtingen van ouders kunnen leiden tot een constante drang naar perfectie bij kinderen. Daarnaast zetten sociale media en de prestatiedruk in onze samenleving mensen onder druk om te voldoen aan onrealistische standaarden van perfectie.
Uit onderzoek blijkt dat perfectionisme in de afgelopen decennia is toegenomen, vooral onder jongvolwassenen. Een studie uitgevoerd door de Universiteit van Bath in 2018 toonde aan dat meer dan 50% van de jongvolwassenen last heeft van perfectionisme, wat gepaard gaat met een verhoogd risico op angst en depressie. Een ander onderzoek uitgevoerd door de Universiteit van British Columbia wees uit dat perfectionisme kan leiden tot een verhoogd risico op burn-out en andere mentale gezondheidsproblemen.
Een van de meest bekende onderzoeken naar perfectionisme is uitgevoerd door Dr. Brene Brown, een professor aan de Universiteit van Houston. Haar onderzoek richt zich op de relatie tussen perfectionisme, kwetsbaarheid en schaamte. Dr. Brown benadrukt dat perfectionisme vaak voortkomt uit een diepgewortelde angst voor afwijzing en dat het belangrijk is om kwetsbaarheid en imperfectie te omarmen als een weg naar ware verbinding en zelfacceptatie.
Het is duidelijk dat perfectionisme niet alleen een onrealistisch streven is, maar ook een bron van mentale gezondheidsproblemen. Het is belangrijk om te erkennen dat perfectie niet bestaat en dat het omarmen van imperfectie juist kan leiden tot meer authenticiteit en geluk. Laten we streven naar vooruitgang in plaats van perfectie, en onszelf de ruimte geven om fouten te maken en te groeien.
Een filosofische benadering van perfectie:
Iets of iemand die een bepaalde eigenschap in het maximale bezit of iets of iemand die alle mogelijke eigenschappen (maximaal) bezit. Een agnost als ikzelf zou zeggen de (onze) wonderbaarlijke natuur, een gelovige zou zeggen: Wodan, god,… Wat zeg jij? Laat het weten in de reacties hieronder.
Björn Meuris
Meer artikels lezen hieronder:
101% mentaal, emotioneel en lichamelijk gezond 
Plaats een reactie